Poradnik Twilight Imperium #1 – mechaniki występujące w grze
Twilight Imperium z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem polskich graczy, ale niewątpliwy skok w tej popularności gra zaliczyła kilka miesięcy temu, gdy Galakta ogłosiła plany wydania jej polskiej wersji w związku z pojawieniem się nowej, czwartej odsłony. Niniejszym artykułem rozpoczynam więc nową serię felietonów, których celem będzie przybliżenie jej nowym graczom i wprowadzenie ich w tajniki Twilight Imperium.
Twilight Imperium to niewątpliwie jedna z najbardziej popularnych na świecie gier cywilizacyjnych, w której gracze wcielają się w obce rasy próbujące zdobyć władzę nad galaktyką targaną wojnami po upadku dawnego Imperium, które władało nią przez milenia. Jest to gra o prawdziwie epickim formacie, zarówno pod względem gabarytu pudełka jak i samej rozgrywki. Na przestrzeni lat stała się wręcz legendarna i wyznacza do dziś standardy innym grom planszowym z gatunku 4X (skrót od wyrazów Explore, Expand, Exploit i Exterminate oznaczających dosłownie: Eksploracja, Ekspansja, Eksploatacja i Eksterminacja – cztery filary gatunku gier cywilizacyjnych).
Przyglądając się uważniej Twilight Imperium, właściwe jest określenie jej mianem gry hybrydowej, łączy bowiem ona w sobie dwa style gier planszowych: ameritrash’owej poprzez tematykę oraz euro z uwagi na sprytnie ze sobą powiązane mechanizmy najczęściej w niej spotykane. Złożoność Twilight Imperium polega więc w głównej mierze na odpowiednim zrównoważeniu zawartych w grze mechanik, które symulują wszystko, od walk kosmicznych do rozwoju technologicznego, eksploracji planet, szpiegostwa i polityki na międzygwiezdną skalę. Zasadniczo Twilight Imperium jest próbą symulowania rozgrywki w komputerowe Master of Orion na stole, o czym pisałem już TUTAJ.
W związku z tą złożonością, nauka zasad na poziomie pozwalającym konkurować z doświadczonymi graczami zajmie niewątpliwie kilka rozgrywek. Jednakże z pomocą niniejszego poradnika zrozumienie podstawowych mechanizmów oraz strategii prowadzenia każdej z ras występujących w grze powinno ułatwić nowym graczom wejście do świata Twilight Imperium. W dzisiejszym odcinku przyjrzę się podstawowym mechanikom występującym w grze, aby w ten sposób nakreślić pełen obraz tego, czego można oczekiwać po tej epickiej grze. Nim jednak zacznę, warto wiedzieć że:
Twilight Imperium to nie jest zwykła gra. To hobby, a dla niektórych nawet styl planszówkowego bytu.
Choć nie można mieć nikomu za złe chęci poznania Twilight Imperium, prawda jest taka, że nie jest to gra dla przypadkowych poszukiwaczy nowości ani casualowych graczy. Autor gry, Christian Petersen zaprojektował ją z myślą o konkretnym typie graczy: ludziach, którzy są zainteresowani studiowaniem i poznawaniem tajników tej złożonej gry na przestrzeni wielu rozgrywek. Cytując jeden z dzienników deweloperskich autora gry: „Twilight Imperium nie jest grą, a wydarzeniem wokół którego planuje się wieczór, a czasem nawet cały weekend, wiedząc że gra zajmie kilka do kilkunastu godzin”. To nie jest gra, w którą zagramy z kumplami w lokalnej planszo-kawiarni, a dla najlepszych efektów warto przed rozgrywką zapoznać się z zasadami albo obejrzeć jeden czy dwa filmiki prezentujące rozgrywkę. Podsumowując, Twilight Imperium wymaga zmotywowanych, zainteresowanych graczy, którzy są zdecydowani zainwestować w grę kilka godzin swojego życia, a w większości wypadków – zostać z TI na dłużej.
Piszę te słowa, aby z góry rozwiać wątpliwości osób planujących zakup gry. Decydując się na ten krok musimy wiedzieć, że najlepsze efekty osiągniemy dopiero po kilku rozgrywkach, gdy wyszkolimy sobie graczy, którzy z chęcią i werwą podejmą się ogrywania tej kobyły, jaką jest Twilight Imperium. Biorąc pod uwagę cenę, musimy mieć grupę świadomych graczy, gdyż przekonywanie do gry przypadkowych osób raczej nie zaowocuje ich powrotem przy kolejnych rozgrywkach, a największym grzechem jaki można popełnić, to pozwolić, aby ta wspaniała gra kurzyła się na półce;)
Podstawowe mechaniki w Twilight Imperium
Wspomniałem, że w grze występuje sporo ciekawie zintegrowanych mechanizmów. Czy jest ich sporo? Jak się okazuje – tak. W zależności od tego, jakie kryteria przyjmiemy, w Twilight Imperium występuje ponad 10 różnych mechanik, które należy opanować, aby w pełni wykorzystać potencjał jaki niesie ze sobą gra. Oto one:
System przydziału punktów akcji (Action Point Allowance)
W grze, każdemu z graczy przydzielana jest pewna liczba punktów na rundę. Punkty te można wydawać na dostępne akcje tak długo, dopóki gracz nie wyda wszystkich i nie będzie już w stanie wykonywać kolejnych akcji. W Twilight Imperium podstawowe punkty akcji przybierają formę żetonów dowodzenia (w kształcie trójkąta), które gracze wydają, aby wykonywać swoje ruchy na planszy, korzystać z umiejętności rasowych czy opłacać koszty akcji z kart. W zależności od dokonywanych w trakcie gry wyborów, gracze będą dysponować różną ilością punktów akcji z rundy na rundę, co bezpośrednio przełoży się na dostępne opcje.
Oddziaływanie na obszary (Area Influence/Impulse)
Tury graczy dzielą na krótkie aktywacje, które odbywają się naprzemiennie pomiędzy ruchami wszystkich grających do momentu aż wszyscy spasują. W ich trakcie aktywowana zostaje grupa jednostek, która działa zbiorowo i wspólnie wywiera wpływ na dany obszar. Obszary z kolei istnieją w grze w celu zdefiniowania zakresu aktywacji jak i wpływu wywieranego przez gracza za pomocą aktywacji. Ograniczają bowiem to, co można zrobić w trakcie danej akcji w odniesieniu do zasięgu ruchu i ataku danej grupy jednostek. Raz wykorzystane jednostki zostają odświeżone na koniec rundy gry, odzyskując zdolność działania w kolejnej rundzie.
Kontrolowanie obszarów (Area Control)
Choć jej nazwa jest podobna, mechanika ta w znacznym stopniu różni się od Area Influence. W Twilight Imperium gracze kontrolują obszar, jeśli posiadają w nim przynajmniej jeden okręt i po jednej jednostce lub budynku na każdej znajdującej się w danym obszarze planecie. Kontrolowanie obszarów stanowi jeden z najważniejszych aspektów gry, gdyż zapewnia surowce i wpływy potrzebne do rozbudowy naszego imperium oraz stanowi w wielu przypadkach warunek pozyskiwania punktów zwycięstwa (niektóre cele publiczne wymagają kontrolowania danej liczby systemów). W Twilight Imperium kontrolujemy system jeśli posiadamy w nim co najmniej jeden okręt i przynajmniej po jednej jednostce na każdej planecie znajdującej się w danym systemie.
Rzuty kością (Dice Rolling)
Rzuty kością wykorzystuje się w grach do zasymulowania czynników losowych. W przypadku Twilight Imperium, rzuty kością najczęściej mają miejsce przy rozstrzyganiu bitew, aby odzwierciedlić niepewność i losowy charakter kosmicznych starć, w których nie zawsze wygrywa armia o wyższym stopniu rozwoju technologicznego. Czasami spryt i zdolności przywódcze dowodzących bitwą pozwalają przechylić szalę zwycięstwa na korzyść mniej licznej i słabszej strony, co można odzwierciedlić właśnie za pomocą kości.
Ruch po siatce (Grid movement)
Twilight Imperium czerpie swe korzenie z gier wojennych, w których często wykorzystuje się siatkę heksagonalnych pól. Sześciokąty pozwalają bowiem na ruch w wielu kierunkach, co daje wiele opcji nie tylko pod względem taktycznym, ale także przy budowaniu mapy. A skoro o tej mowa:
Modułowa plansza
W Twilight Imperium plansza składa się z wielu heksagonalnych płytek. Generuje to losowość prowadzącą do wielu możliwości taktycznych przy konstruowaniu mapy gry, co samo w sobie jest częścią rozgrywki oraz zapewnia regrywalność poprzez różnorodność układów galaktyki.
Odgrywanie ról (role playing)
Tak! W Twilight Imperium występują elementy RPG:) Uczestnicy gry wcielają się w obce cywilizacje, posiadające zróżnicowane umiejętności. W poprzednich edycjach, w grze występowali także ambasadorzy oraz generałowie, którzy byli niczym innym jak bohaterami, którzy wędrowali z naszymi jednostkami po mapie albo brali udział w fazie polityki, która przymuszała graczy do wzajemnej interakcji, gdy pertraktowali o najdogodniejsze dla siebie prawa i dekrety, wcielając się w role reprezentantów swoich cywilizacji. Wszystkie te elementy zachęcają do opowiadania historii oraz interakcji pomiędzy graczami na poziomie podobnym do odgrywania roli podczas sesji RPG.
Handel
Mechanika handlu w Twilight Imperium pozwala graczom wymieniać się elementami gry, takimi jak towary handlowe (trade goods) ale także zachęca do pertraktowania i zawierania umów, których częścią może być wymiana dóbr lub usług, np.: wykorzystanie czyjejś floty do konkretnego działania w zamian za towary. W nowej edycji gry ten aspekt został dodatkowo rozszerzony o wymianę weksli, co zapewnia jeszcze szersze pole do manewru na gruncie handlu.
Zmienna kolejność faz gry (Variable Phase Order)
Mechanika ta oznacza, że każda z rund gry rozgrywana jest w innej kolejności. Dzieje się tak za sprawą kart strategii, które stanowią główny silnik gry. Gracze wybierają strategie, na których nadrukowana liczba wskazuje, w jakiej kolejności będą zagrywane. W trakcie gry wykorzystuje się tylko część z dostępnych strategii, co gwarantuje. że w każdej rundzie niektóre jej fazy będą pomijane, gdyż odpowiadające im karty strategii nie zostały aktualniewybrane przez graczy.
Zmienne moce graczy (Variable Player Powers)
Mechanika ta charakteryzuje się tym, że każdy z graczy dysponuje innymi możliwościami lub umiejętnościami, które odróżniają go od pozostałych uczestników gry. W Twilight Imperium zmienne charakterystyki graczy manifestują się w postaci zdolności i technologii rasowych. Każda z ras ma specyficzne umiejętności, które dają jej jakąś przewagę nad pozostałymi oraz dysponuje jedną lub więcej technologiami, które może wynaleźć w trakcie rozgrywki, zyskując dzięki temu jeszcze więcej unikalnych zdolności.
Głosowania
Głosowania, które występują w fazie polityki pozwalają wpływać na pewne wydarzenia w grze. Gracze mogą oddawać w ich trakcie wszystkie posiadane głosy lub tylko część, a oddane głosy mają na celu wybór celu danego efektu (np. danego gracza lub obszar na planszy) lub wprowadzenie do gry nowego prawa, które trwale zmieni zasady regulujące rozgrywkę. Gracze dysponują różną ilością głosów, w zależności od ilości wpływów z planet znajdujących się w ich posiadaniu. Całkowicie dozwoloną taktyką wynikającą z kart akcji jest zabronienie danemu graczowi brania udziału w głosowaniu, co przybliża nas do ostatniej mechaniki:
Między oczy! (Take That!)
Jednym z elementów gry są karty akcji, które pozwalają graczom wykonywać dodatkowe działania, niezależne od przydzielonych im punktów akcji. Zagrywanie ich pozwala bezpośrednio wpływać na przeciwników, przeszkadzając w ich postępach w grze lub udzielając zagrywającemu jakąś natychmiastową korzyść lub przewagę w danej sytuacji. Karty akcji stanowią ponadto jeden z głównych mechanizmów interakcji z innymi uczestnikami rozgrywki, a ich pojedyncze, nieprzewidziane zagrania mogą spowodować ogromne zmiany w postępach przeciwników lub naszych własnych.
Większość gier planszowych wykorzystuje kilka mechanik. W Twilight Imperium jak widać powyżej, znajdziemy ich kilkanaście, co sprawia, że nie sposób się pomylić w ocenie, iż jest to jedna z najbardziej rozbudowanych gier planszowych obecnie dostępnych na rynku. Wszystkie te mechaniki zintegrowano ze sobą w zbalansowany sposób, dzięki czemu jedna uzupełnia drugą, a razem tworzą jednolity trzon rozgrywki. Aby osiągnąć biegłość w grze, warto jednak być świadomym ich występowania, gdyż oparcie swej taktyki o konkretną mechanikę może zapewnić nam ostateczne zwycięstwo, tak samo jak do klęski może nas doprowadzić ignorancja na tym polu.
Kolejnym aspektem do opanowania w grze są umiejętności poszczególnych ras oraz strategia związana ze sposobem grania każdą z nich. Temu poświęcę jednak kolejne części niniejszego poradnika, w których przyglądać się będę poszczególnym stronnictwom świata Twilight Imperium. Będą one publikowane co czwartek, począwszy od 11 stycznia 2018 r., w związku z czym zapraszam do regularnego odwiedzania niniejszego bloga.
Część druga już wkrótce…
Jeśli podoba się Wam ten blog i chcielibyście być na bieżąco albo zerknąć za kulisy powstawania artykułów, polubcie moją stronę na Facebooku.
